أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

371

قانون ( فارسى )

اگر ديدى كه خوراك را به آسانى مىبلعد ، سوپ بلال بخورد ، در اواخر بيمارى سوپهاى رساننده و گدازندهء مادهء ورم بخورد . اگر بلعيدن را به دشوارى انجام مىدهد ، حجامتهايى وسيلهء مكيدن يا وسيلهء آتش ، بر مهرهء دوم گردنش بگذار ! تا گدار بلع به تدريج گشاد و گشادتر گردد و بتواند به آسانى هر چيزى را ببلعد . هرگاه دشوارى در بلعيدن نماند ابزار حجامت را بردار و اگر ابزار حجامت وسيلهء آتش چسبيده است خودبه‌خود مىافتد . اگر جاى حجامت گذاشتن را با لبهء تيغ بخراشى مانعى ندارد و شايد مفيد باشد كه در جاى خراش خون بيرون آيد . به وسيلهء خراشيدن با لبهء تيغ خون از جاى مهرهء دوم و خون از دو « اخدع » ( رگ گردن ) آيد مفيد است . تنها حجامتى را بر سر بيمار بگذار ! اگر بادكشها را زير زنخ بر گلوى بيمار قرار دهى خوب است . و اين حجامت‌گذارى زير زنخ را بايد بعد از پارچه پارچه شدن ماده انجام دهى كه حجامت همگى ماده را به سوى مخالف جذب مىكنند و كاهش مىدهند . حجامت بر گردن گذاشتن نيز همين كار را انجام مىدهد . همچنين حجامت زير پستان و بر ميان دو شانه گذاشتن بىفايده نيست و بهره‌رسان است . اگر چوبك خيزران و امثال آن را در پنبه بپيچى و به گلوى بيمار خناق فروبرى شايد بىفايده نباشد كه گلو را از خلط و چرك مىروبد . يا اينكه ابزار باريك توخالى از طلا و نقره و امثال آنها را به گلو فرو برى كه در آسان نفس كشيدن كمك كنند خوب است . اگر بيمار خناقى و ذبحه به تنگ‌نفسى شديد مبتلا شد ، حتما بايد حجامت بر گردنش بگذارى . اگر شانه‌هاى بيمار را با فشار بچلانى ، شايد گدار بلع و گدار نفس كشيدن گشادتر شوند . داروهاى معالج : در مراحل نخستين بيمارى بايد داروهاى گيرنده به كار برى و به‌ويژه اگر ورم خونى باشد . بهتر آن است كه داروى گيرنده براى علاج ورم خناق و ذبحه داراى گوهر لطيف باشد كه زود پايين برود و زود تأثير بخشد . نتيجهء آزمايشات چنين نشان داده است كه داروهاى گيرندهء تركيب شده از چند دارو ، تأثيربخش‌تر از داروى سادهء گيرنده‌اند . ممكن است در اوايل بيمارى درد شديد روى دهد ، در اين حالت داروى گيرنده را با داروى مسكن درد قاطى كن ! كه در عين حال نرم‌كننده باشد . و اين داروها عبارتند از : شربت بنفشه ، پانيد ، شير گرم ، لعاب بزر كتان ، شراب سيكى . احتمال دارد كه مادهء بدجنس ريزش‌كننده زياد باشد ، كه در اين حالت حتما بايد داروى